حدیث دربارهبهشتِ برزخ
تفسير القمّي:قوله: «وَ لَهُمْ رِزْقُهُمْ فِيهَا بُكْرَةً وَ عَشِيًّا» ۱ يَعني في جِنانِ الدُّنيا الَّتي تَنتَقِلُ إلَيها أرواحُ المُؤمِنينَ. فَأَمّا في جَنّاتِ الخُلدِ فَلا يَكونُ غُدُوّا ولا عَشِيّا. وقَولُهُ: «وَ مِن وَرَائِهِم بَرْزَخٌ إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ» ۲
فَقالَ الصّادِقُ عليه السلام: البَرزَخُ: القَبرُ، وهُوَ الثَّوابُ وَالعِقابُ بَينَ الدنُّيا وَالآخِرَةِ، وَالدَّليلُ عَلى ذلِكَ أيضا قَولُ العالِمِ عليه السلام: وَاللّهِ! ما يُخافُ عَلَيكُم إلَا البَرزَخُ.
وقَولُهُ عز و جل: «وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُواْ فِى سَبِيلِ اللَّهِ أَمْوَ تا بَلْ أَحْيَاءٌ عِندَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ * فَرِحِينَ بِمَا ءَاتَـاهُمُ اللَّهُ مِن فَضْلِهِ وَيَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُواْ بِهِم مِّنْ خَلْفِهِمْ أَلََّا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ» ۳، وقالَ الصّادق عليه السلام: يَستَبشِرونَ وَاللّهِ فِي الجَنَّةِ بِمَن لَم يَلحَق بِهِم مِن خَلفِهِم مِنَ المُؤمِنينَ فِي الدُّنيا. ۴
تفسير القمّى:سخن خدا كه: «و در آن جا هر صبح و شام، روزى شان آماده است» ، يعنى در بهشت هاى دنيا كه ارواح مؤمنان به آن جا منتقل مى شوند. در بهشت هاى جاويدان، صبح و شامى نيست. [در باره] سخن خدا كه: «فراپيش آنان، برزخى است، تا روزى كه برانگيخته شوند» ، امام صادق عليه السلام فرمود: «برزخ، همان قبر است و آن، پاداش و كيفرى است در فاصله ميان دنيا و آخرت». دليل ديگر آن نيز اين سخن امام كاظم عليه السلام است كه: «به خدا سوگند، تنها ترس و نگرانى براى شما، از برزخ است».
[در باره] سخن خداى عز و جل كه: «هرگز كسانى را كه در راه خدا كشته شده اند، مرده مپندار؛ بلكه زنده اند و نزد پروردگارشان روزى داده مى شوند. به آنچه خدا از فضل خود به ايشان عطا كرده است، شادمان اند و به كسانى كه پىِ ايشان اند و هنوز به آنان نپيوسته اند، مژده مى دهند، كه نه بيمى بر ايشان است و نه اندوهگين مى شوند» ، امام صادق عليه السلام فرمود: «به خدا سوگند، آنان در بهشت، به مؤمنانى كه در دنيايند و هنوز به ايشان نپيوسته اند، مژده مى دهند».