حدیث دربارهشناخت صفات خدا

تفسير العيّاشىـ به نقل از يزيد بن رويان ـ: نافع بن ازرق، ۱۱ داخل مسجدالحرام شد. امام حسين عليه السلام با عبد اللّه بن عبّاس در حجر [اسماعيل]نشسته بودند. كنار آنان نشست و گفت: اى ابن عبّاس! خدايى را كه مى پرستى، برايم توصيف كن. ابن عبّاس، مدّتى دراز درباره گفته ابن ارزق به فكر فرو رفت. پس امام حسين عليه السلام به او فرمود: «اى ابن ارزق! اى فرو رفته در گم راهى و افتاده در نادانى! به سوى من بيا، تا از آنچه پرسيدى، به تو پاسخ دهم». گفت: از تو نپرسيدم تا پاسخم دهى! ابن عبّاس به او گفت: خاموش باش و از زاده پيامبر خدا بپرس كه او از خاندان نبوّت و معدن حكمت است. نافع به امام عليه السلام گفت: [خدا را] برايم توصيف كن. فرمود: «او را همان گونه توصيف مى كنم كه خود را توصيف كرده است و همان گونه مى شناسانَم كه خود را شناسانده است. با حواس، درك و با مردم، سنجيده نمى شود. نزديك است، امّا نه چسبيده، و دور است، امّا در دسترس. يگانه جزءناپذير است. خدايى جز او ـ كه بزرگ والاست ـ نيست». ابن ازرق، سخت گريست. امام حسين عليه السلام به او فرمود: «چه باعث گريه ات شد؟». گفت: از توصيف خوبت گريستم. امام عليه السلام فرمود: «اى پسرِ ازرق! به من رسيده كه تو پدر و برادرم را و خودِ مرا تكفير مى كنى؟». نافع گفت: اگرچه چنين مى گفتم؛ [امّا الآن مى گويم] شما فرمان روايانِ اسلام و نشانه هاى آنيد. چون ديگران را به جاى شما نهادند، ما نيز چنين پنداشتيم. امام حسين عليه السلام به او فرمود: «اى پسر ازرق! از تو سؤالى مى پرسم. به من درباره اين گفته خداى يگانه پاسخ ده كه فرمود: «و امّا ديوار، از آن دو پسر يتيم در شهر بود كه زير آن گنجى داشتند» تا آن جا كه مى فرمايد: «گنج آن دو» . [خداوند،]گنج آن دو را براى چه كسى حفظ كرد؟». ابن ازرق گفت: براى پدرشان [كه فرد خوبى بود]. امام عليه السلام فرمود: «كدام يك برترند؟ پدر آن دو يا پيامبر خدا و فاطمه؟ ابن ازرق، گفت: نه، بلكه پيامبر خدا و فاطمه دختر پيامبر خدا [برترند]. فرمود: «[قريش، در كار ما] حرمت اين دو را نيز نپاييدند تا آن جا كه ما را كافر دانستند». ابن ازرق برخاست و لباسش را تكاند و سپس گفت: اى قريشيان! خدا، از شما خبر داده است كه قومى ستيزه جوى هستيد.