حدیث دربارهويژگى هاى عاقلان

حکمت‌نامه پیامبر اعظم(ص) ج ۱، ص ۱۸۷، ح ۱۱۴

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله

ويژگى هاى عاقلان

عنه صلى الله عليه و آله:العاقِلُ لا يَكشِفُ إلّا عَن فَضلٍ وإن كانَ عَيِيًّا مَهينًا عِندَ النّاسِ. ۱

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خردمند، جز از فضيلت، پرده بر نمى دارد، هر چند نزد مردم، درمانده و ناتوان باشد.

۱.تاريخ بغداد: ج 13 ص 223 عن أبي الدرداء.

کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاه حکمت های عقلی و علمی عقل و جهل نشانه های عقل +1 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

۶

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:ويژگى خردمند، آن است كه در برابر حماقت نادان، بردبارى مى كند؛ از آن كه بر او ستم كرده، مى گذرد؛ نسبت به زيردستان، فروتنى مى نمايد؛ با بالادستان، در جستجوى خوبى، رقابت مى ورزد؛ هر گاه خواست سخن بگويد، مى انديشد تا اگر خوب بود، بر زبان آورَد و بهره جويد و اگر بد بود، سكوت كند و سالم بماند؛ اگر لغزشگاهى برايش پيش آمد، از خداوند، سلامت مى طلبد و دست و زبان خود را نگه مى دارد؛ اگر فضيلتى ديد، به سرعت از آن بهره مى گيرد؛ حيا از او جدا نمى شود و آزمندى از او آشكار نمى گردد. اينها ويژگى هاى دهگانه اى هستند كه خردمند، با آنها شناخته مى شود.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ در توضيح آنچه از خرد سرچشمه مى گيرد ـ: از متانت و سنگينى [ـِ خردمند]، مهربانى، دورانديشى، باز گرداندن امانت، ترك خيانت، راستگويى، پاك دامنى، سالم نگه داشتن ثروت، آمادگى در برابر دشمن، باز داشتن [ـِ ديگران] از زشتى و كنار نهادن ابلهى، سرچشمه مى گيرند. اينها، ويژگى هايى هستند كه از متانت، نصيب خردمند مى شوند. پس خوشا به حال كسى كه با وقار باشد و سَبُك سَر و نادان نباشد و ببخشايد و بگذرد!

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:همانا خردمند، كسى است كه امر و نهى الهى را از او دريافت كند [و از بصيرت الهى برخوردار باشد].

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خردمند، در تنهايى، با خردِ خود اُنس مى گيرد؛ ولى نادان، از خويشتن وحشت دارد؛ چرا كه دوست هر انسانى، خرد اوست و دشمنش، نادانى او.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خردمند، بسيار در هراس است و آمال و آرزوهايش كم است.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خردمند، كسى است كه به دين خود، چندان بپردازد كه از ديگران فارغ باشد.