صحيح مسلمـ به نقل از عبد اللّه بن مسعود ـ: پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: «من مى دانم آخرين دوزخى اى كه از دوزخ، بيرون مى آيد و آخرين بهشتى اى كه وارد بهشت مى شود، چه كسى است: مردى كه چهار دست و پا از آتش بيرون مى رود. پس خداى بزرگ و والا، به او مى فرمايد: برو و وارد بهشت شو. او خود را به بهشت مى رساند؛ امّا به نظرش مى رسد كه پُر است. از اين رو، باز مى گردد و مى گويد: پروردگارا! بهشت، پُر بود! خداى بزرگ و والا، به او مى فرمايد: برو و وارد بهشت شو. او مى رود و باز بهشت به نظرش پُر مى آيد. دوباره بر مى گردد و مى گويد: پروردگارا! بهشت، پُر بود! خدا به او مى فرمايد: برو و وارد بهشت شو. براى تو به اندازه دنيا و بلكه ده برابر آن، جا هست ـ يا: براى تو ده برابر دنيا، جا هست ـ. او

صحيح مسلمـ به نقل از ابو ذر ـ: پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: «من آخرين بهشتى اى را كه وارد بهشت مى شود و آخرين دوزخى اى را كه از دوزخ خارج مى شود، مى دانم كيست؟ مردى است كه در روز قيامت، او را مى آورند و گفته مى شود: گناهان كوچكش را به او نشان دهيد و گناهان بزرگش را از وى پنهان داريد. پس گناهان كوچكش به او نشان داده مى شوند و گفته مى شود: تو در روز فلان و بهمان، چنين و چنان كردى و در روز فلان و بهمان، چنين و چنان كردى. او مى گويد: بله. و نمى تواند انكار كند. او بيمناك است كه گناهان بزرگش بر او عرضه شوند؛ امّا به او گفته مى شود: اينك به جاى هر يك گناه، يك ثواب داده مى شوى. او مى گويد: پروردگارا! من كارهايى [زشت] كرده ام كه آنها را در اين جا نمى بينم!». ديدم پيامبر خدا صلى

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:آخرين كسى كه وارد بهشت مى شود، مردى است كه افتان و خيزان مى رود و گاه، آتش بر چهره او مى زند و آن را سياه مى كند، و چون از آن گذشت، به طرف آن، نگاهى مى اندازد و مى گويد: بزرگ است آن كه مرا از تو (آتش دوزخ) رهانيد! خدا چيزى به من داد كه به هيچ يك از اوّلين و آخرينِ انسان ها نداده است. در اين هنگام، درختى در نظرش ظاهر مى شود. مى گويد: پروردگارا! مرا به آن درخت، نزديك گردان تا در سايه آن، آرام گيرم و از آبش بنوشم. خداوند عز و جل مى فرمايد: «اى پسر آدم! اگر خواسته ات را بر آورم، چيز ديگرى از من درخواست نمى كنى؟». مى گويد: نه، اى پروردگار! و قول مى دهد كه درخواست ديگرى از او نكند؛ امّا پروردگارش او را معذور مى دارد؛ چون چيز ديگرى را مى بيند كه [دلش آن را مى

تنبيه الغافلينـ به نقل از عبد اللّه بن مسعود ـ: [پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود:]مردى كه آخرين وارد شونده به بهشت است، عبور مى كند. از صراط كه گذشت، درى از بهشت براى او بالا مى رود، و او نمى داند كه آيا در بهشت برايش جاى نشستن هست يا نه! چشمش كه به بهشت مى افتد، مى گويد: پروردگارا! مرا در همين جا منزل ده. خدا به او مى فرمايد: «اگر تو را در اين جا جاى دهم، شايد جز آن را از من بخواهى!». او مى گويد: نه، به عزّتت سوگند! پس خداوند، او را در آن بهشت، منزل مى دهد. آن گاه، منزل هاى ديگر در بهشت برايش نمايان مى شود، و آنچه به او داده شده است، در برابر آنچه مى بيند، به نظرش حقير مى آيد. مى گويد: پروردگارا! مرا در آن جا منزل ده. خدا مى فرمايد: «اگر تو را در آن جا منزل دهم، شايد كه جز آنها را

المعجم الكبير:پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: «آخرين مردى كه وارد بهشت مى شود، مردى است كه بر صراط به پشت و رو غلْت مى خورد، همانند پسربچّه اى كه پدرش او را مى زند و او از وى مى گريزد، و اعمالش نمى گذارد كه بدَوَد. پس مى گويد: پروردگارا! مرا به بهشت برسان و از آتش، نجاتم بخش! خداى بلندمرتبه به او وحى مى كند كه: اى بنده ام! اگر تو را از آتش برَهانم و وارد بهشت نمايم، در برابرم به گناهان و لغزش هايت اعتراف مى كنى؟ بنده مى گويد: بله، اى خداوند! به عزّت و جلالت، سوگند كه اگر مرا از آتش برَهانى، در برابرت به گناهان و لغزش هايم اعتراف مى كنم. پس، از پل مى گذرد. او با خودش مى گويد: اگر به گناهان و لغزش هايم اعتراف كنم، مرا به آتش باز مى گرداند. پس خداوند به او وحى مى كند كه: بنده ام!