فیلترها
نتایج جستجو برای «خواب»: ۲۵۳ حدیث
امام على عليه السلام:بچه ها دندان هاى شيرى شان در هفت سالگى مى افتد؛ در نُه سالگى به نماز وا داشته مى شوند؛ در ده سالگى جاى خوابيدن آنان جدا مى گردد؛ در چهارده سالگى، بالغ مى شوند؛ تا بيست و يك سالگى قد مى كشند و تا بيست و هشت سالگى خِردشان رشد مى كند، بجز تجربه [كه پس از آن نيز زمينه رشد دارد].
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:ما قَسَمَ اللّهُ لِلعِبادِ شَيئًا أفضَلَ مِنَ العَقلِ، فَنَومُ العاقِلِ أفضَلُ مِن سَهَرِ الجاهِلِ، وإفطارُ العاقِلِ أفضَلُ مِن صَومِ الجاهِلِ، وإقامَةُ العاقِلِ أفضَلُ مِن شُخوصِ الجاهِلِ. ولا بَعَثَ اللّهُ رَسولاً ولا نَبِيًّا حَتّى يَستَكمِلَ العَقلَ، ويَكونَ عَقلُهُ أفضَلَ مِن عُقولِ جَميعِ اُمَّتِهِ. وما يُضمِرُ النَّبِيُّ صلى الله عليه و آله في نَفسِهِ أفضَلُ مِنِ اجتِهادِ جَميعِ المُجتَهِدينَ، وما أدَّى العاقِلُ فَرائِضَ اللّهِ حَتّى عَقَلَ مِنهُ، ولا بَلَغَ جَميعُ العابِدينَ في فَضلِ عِبادَتِهِم ما بَلَغَ العاقِلُ، إنّ العُقَلاءَ هُم اُولُو الأَلبابِ، الَّذينَ قالَ اللّهُ تَعالى: «إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُوْلُواْ الْأَلْبَـبِ» ۱. ۲
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند، چيزى با ارزش تر از خِرد در ميان بندگان، تقسيم نكرد. لذا خواب خردمند، از بيدارى نادان، برتر است و خوردن خردمند، از روزه نادان برتر است و بر جا بودن خردمند، از به حركت در آمدن نادان، برتر است.
خداوند، هيچ پيامبر و فرستاده اى را برنينگيخت، مگر آن زمان كه خِردش كامل گشت و خِردش از خِردهاى همه امّتش بيشتر بود. آنچه پيامبر در خود نهان مى دارد [يعنى خرد]، از كوشش تمامِ كوشندگان، برتر است.
هيچ بنده اى، نمى تواند واجبات الهى را به جاى آورد، مگر آن كه درباره آنها تعقّل كند. همه پرستشگران با زيادتى عبادت و پرستش، به پايه خردمندان نمى رسند به راستى كه خردمندان، همان «اولو الألباب (صاحبان خرد)» هستند كه خداوند، درباره آنان فرمود: «جز صاحبان خرد، پند نمى گيرند» .
تاريخ بغداد عن عطاء:إنَّ ابنَ عَبّاسٍ دَخَلَ عَلى عائِشَةَ فَقالَ: يا اُمَّ المُؤمِنينَ، أرَأيتِ الرَّجُلَ يَقِلُّ قِيامُهُ ويَكثُرُ رُقادُهُ، وآخَرُ يَكثُرُ قِيامُهُ ويَقِلُّ رُقادُهُ، أيُّهُما أحَبُّ إلَيكِ؟
قالَت: سَأَلتُ رَسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله كَما سَأَلتَني.
فَقالَ: أحسَنُهُما عَقلاً.
فَقُلتُ: يا رَسولَ اللّهِ، إنَّما أسأَلُكَ عَن عِبادَتِهِما؟
فَقالَ: يا عائِشَةُ، إنَّما يُسأَلانِ عَن عُقولِهِما، فَمَن كانَ أعقَلَ كانَ أفضَلَ فِي الدُّنيا وَالآخِرَةِ. ۱
تاريخ بغداد:عطا مى گويد: ابن عبّاس بر عايشه وارد شد و گفت: اى اُمّ المؤمنين! از ميان دو انسانى كه يكى كم شب زنده دارى مى كند و بيشتر مى خوابد و ديگرى كه كمتر مى خوابد و بيشتر شب زنده دارى مى كند، كدام را بيشتر دوست مى دارى؟
عايشه گفت: من همين را از پيامبر خدا سؤال كردم و ايشان فرمود: «آن كه خردمندتر است».
پرسيدم: من از عبادت آنان پرسيدم [و شما از خردشان سخن مى گويى؟].
فرمود: «اى عايشه! آنان به اندازه خردشان مورد سؤال قرار مى گيرند. هر كه خردمندتر باشد، در دنيا و آخرت، برتر است».
۱.تاريخ بغداد: ج 8 ص 360.
کلیدواژهها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلتشویق بر خردورزی تفکر و ژرف اندیشی +2 مورد دیگر
عنه عليه السلام:نَعوذُ بِاللّهِ مِن سُباتِ العَقلِ وقُبحِ الزَّلَلِ ۱.
امام على عليه السلام:به خدا پناه مى بريم از خوابيدن خرد و زشتى لغزش ها.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 224، عيون الحكم والمواعظ: ص 498 ح 9174 نحوه، بحار الأنوار: ج 41 ص 163 ح 57.
کلیدواژهها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلتشویق بر خردورزی تفکر و ژرف اندیشی +2 مورد دیگر
عنه عليه السلام:مَن عَقَلَ تَيَقَّظَ مِن غَفلَتِهِ، وتَأَهَّبَ لِرِحلَتِهِ، وعَمَرَ دارَ إقامَتِهِ. ۱
امام على عليه السلام:آن كه خردمند است، از خواب غفلت بيدار مى شود و براى سفر آخرت مهيّا مى گردد و خانه هميشگى خود را آباد مى كند.
۱.غرر الحكم: ح 8918، عيون الحكم والمواعظ: ص 434 ح 7493.
الإمام الباقر عليهالسلام: قالَ النَّبِيُّ صلىاللهعليهوآله: إنَّ خِيارَكُم اُولُو النُّهى. ۱
قيلَ: يا رَسولَ اللّهِ، ومَن اُولُو النُّهى؟
قالَ: هُم اُولُو الأَخلاقِ الحَسَنَة وَالأَحلامِ الرَّزينَةِ وصِلَةِ الأَرحامِ، وَالبَرَرَةُ بِالاُمَّهاتِ وَالآباءِ، وَالمُتَعاهِدونَ ۲ لِلفُقَراءِ وَالجيرانِ وَاليَتامى، ويُطعِمونَ الطَّعامَ، ويُفشونَ السَّلامَ فِي العالَمِ، ويُصَلّونَ وَالنّاسُ نِيامٌ غافِلونَ. ۳
امام باقر عليهالسلام: پيامبر خدا فرمود: «بهترينِ شما، خردمندان هستند».
گفته شد: اى پيامبر خدا! خردمندان كيستند؟
فرمود: «آنان، كسانى هستند كه از اخلاق نيكو برخوردارند، بردبار و باوقارند، به خويشان رسيدگى مىكنند و به پدران و مادران، نيكى روا مىدارند، به تهىدستان و همسايگان و يتيمانْ سركشى مىكنند، اطعام مىكنند، سلام را در جهان آشكار مىكنند، و هنگامى كه خوابْ مردمان را ربوده و در غفلتاند، آنان نماز مىگزارند».
جامع الأحاديث: قالَ رَسولُ اللّهِ صلىاللهعليهوآله: خِيارُكُم اُولُو النُّهى.
قيلَ: يا رَسولَ اللّهِ، ومَن اُولُو النُّهى؟
فَقالَ: اُولُو النُّهى، اُولُو الأَحلامِ الصّادِقَةِ وَالأَخلاقِ الطّاهِرَةِ، المُطعِمونَ الطَّعامَ، وَالمُفشونَ السَّلامَ، وَالمُتَهَجِّدونَ بِاللَّيلِ وَالنّاسُ نِيامٌ. ۱
جامع الأحاديث: پيامبر صلىاللهعليهوآله فرمود: «بهترينِ شما، خردمندان هستند».
گفته شد: اى پيامبر خدا! خردمندان كيستند؟
فرمود: «خردمندان، كسانى هستند كه خردهايى درست، و اخلاقى خوش دارند، اطعام مىكنند، سلام را آشكار مىكنند، و هنگامى كه مردمانْ خواب اند، به شبزندهدارى مشغول اند».
۱.جامع الأحاديث للقمّي: ص 215، بحار الأنوار: ج 61 ص 190 ح 57.
الإمام الصادق عليهالسلام: الهَوى يَقظانُ وَالعَقلُ نائِمٌ. ۱
امام صادق عليهالسلام: هوس، بيدار است و خرد، در خواب.
۱.الدرّة الباهرة: ص 31، نزهة الناظر: ص 113 ح 48، بحار الأنوار: ج 78 ص 228 ح 105.
عنه عليهالسلام: اِتَّقُوا اللّهَ عِبادَ اللّهِ تَقِيَّةَ ذي لُبٍّ شَغَلَ التَّفَكُّرُ قَلبَهُ، وأنصَبَ الخَوفُ بَدَنَهُ، وأسهَرَ التَّهَجُّدُ غِرارَ نَومِهِ، وأظمَأَ الرَّجاءُ هَواجِرَ يَومِهِ، وظَلَفَ الزُّهدُ شَهَواتِهِ، وأوجَفَ الذِّكرُ بِلِسانِهِ، وقَدَّمَ الخَوفَ لِأَمانِهِ، وتَنَكَّبَ المَخالِجَ عَن وَضَحِ السَّبيلِ، وسَلَكَ أقصَدَ المَسالِكِ إلَى النَّهجِ المَطلوبِ، ولَم تَفتِلهُ فاتِلاتُ الغُرورِ، ولَم تَعمَ عَلَيهِ مُشتَبِهاتُ الاُمورِ، ظافِرًا بِفَرحَةِ البُشرى وراحَةِ النُّعمى، في أنعَمِ نَومِهِ وآمَنِ يَومِهِ.
وقَد عَبَرَ مَعبَرَ العاجِلَةِ حَميدًا، وقَدَّمَ زادَ الآجِلَةِ سَعيدًا، وبادَرَ مِن وَجَلٍ، وأكمَشَ في مَهَلٍ، ورَغِبَ في طَلَبٍ، وذَهَبَ عَن هَرَبٍ، وراقَبَ في
امام على عليهالسلام: بندگان خدا! تقوا پيشه كنيد؛ تقواى خردمندى كه انديشه، دلش را مشغول داشته، و ترس، بدنش را ناتوان كرده، و شبزندهدارى، خواب اندكش را ربوده، و اميد، او را به تشنگىِ (روزه) روزانه وا داشته، و زُهد، شهوتهايش را ميرانده، و ياد خدا زبانش را به حركت در آورده است و ترس را براى امان يافتن خود، پيش داشته، و از خيالات، در راه روشن، دورى گزيده و نزديكترين راه رسيدن به مقصد را انتخاب كرده است و دامهاى فريب، او را گرفتار نساختهاند و امور مشتبه بر او پنهان نگرديده است، [و اين همه] در حالى است كه بر خوشىِ بشارت و آسايش نعمت، در خوشترين خواب و آسودهترين روز، دست يافته است.
[چنين شخصى] از گذرگاه دنيا به شايستگى گذر كرده و توشه آخرت را با خوشبختى پيش فرستاده، و به خاطر ترس [بر
۱.نهج البلاغة: الخطبة 83، بحار الأنوار: ج 77 ص 426 ح 44.
عنه عليه السلام:طوبى لِنَفسٍ أدَّت إلى رَبِّها فَرضَها، وعَرَكَت بِجَنبِها بُؤسَها ۱، وهَجَرَت فِي اللَّيلِ غُمضَها ۲. في مَعشَرٍ أسهَرَ عُيونَهُم خَوفُ مَعادِهِم، وتَجافَت عَن مَضاجِعِهِم جُنوبُهُم، وهَمهَمَت بِذِكرِ رَبِّهِم شِفاهُهُم، وتَقَشَّعَت ۳ بِطُولِ استِغفارِهِم ذُنوبُهُم، «أُوْلَئِكَ حِزْبُ اللَّهِ أَلَا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ» ۴. ۵
امام على عليه السلام:خوشا به حال آن كس كه وظيفه خويش را نسبت به پروردگارش به جاى آورد و در برابر سختى ها، شكيبايى ورزيد و شب هنگام، از خوابْ دورى كرد. در ميان گروهى كه ترس از معاد، خواب را از چشمان آنان رُبوده است و از بسترهايشان، پهلو تهى دارند، و لب هايشان به ياد پروردگارشان زمزمه مى كند و با آمرزش خواهى هاى طولانى، گناهانشان زدوده شده است. «اينان، حزب خدا هستند، و راستى كه حزب خدا رستگارند» .
۱.«وعَرَكَتْ بجنبِها بؤسَها»: أي صبرت على بؤسِها والمشقّة التي تنالها. يقال: قد عَرَك فلانٌ بجنبِه الأذى: أي أغضى عنه وصبر عليه (شرح نهج البلاغة: ج 16 ص 295).
۲.الغُمْض: النوم (لسان العرب: ج 7 ص 199 «غمض»).
۳.انقشع السحاب: إذا انكشف. وتقشَّع مثله (المصباح المنير: ص 503 «انقشع»). أي تفرّقت عنهم ذنوبهم وزالت وانكشفت كما يتقشّع السحاب.
۴.المجادلة: 22.
۵.نهج البلاغة: الكتاب 45، بحار الأنوار: ج 33 ص 476 ح 686.
امام على عليه السلام:بندگان خدا! از خدا پروا داريد، به سانِ پروا داشتن خردمندى كه انديشيدن، دل او را به خود داشته است و ترس [از خدا و معاد] پيكرش را به رنج افكنده است و شب زنده دارى، خواب از چشم او رُبوده است و به اميد [ثواب]، روزهاى داغ را به تشنگى [روزه] گذرانيده است و بى رغبتى به دنيا، جلو خواهش هاى او را گرفته است و ياد خدا، پيوسته زبانش را به حركت در آورده است.
۱.النَّصَب: التّعب (النهاية: ج 5 ص 62 «نصب»).
۲.غِرارُ النَّوم: قِلّتُه (النهاية: ج 3 ص 356 «غرر»).
۳.هواجر: جمع هاجرة؛ وهي اشتداد الحرّ نصف النهار (النهاية: ج 5 ص 246 «هجر»).
۴.ظَلَف الزّهدُ شهواتِه: أي كفّها ومنعها (النهاية: ج 3 ص 159 «ظلف»).
۵.أوجفَ الذِّكرَ بِلسانه: أي حرّكه مسرعا (النهاية: ج 5 ص 157 «وجف»).
۶.نهج البلاغة: الخطبة 83، غرر الحكم: ح 6600 نحوه، بحار الأنوار: ج 77 ص 426 ح 44.
عنه عليه السلام:مَن باتَ عَلى تَسبيحِ فاطِمَةَ عليهاالسلام، كانَ مِنَ الذّاكِرينَ اللّهَ كَثيرا وَالذّاكِراتِ. ۱
امام صادق عليه السلام:هر كس شب در هنگام خوابيدن، تسبيح فاطمه عليهاالسلام را بگويد، از شمارِ مردان و زنانى است كه بسيار ياد خدا مى گويند.
۱.مجمع البيان: ج 8 ص 561، بحار الأنوار: ج 22 ص 176 وج 85 ص 335 ح 22 وج 87 ص 174.
إرشاد القلوب:از جمله نجواهاى آفريدگار بزرگ با داوود عليه السلام اين بود كه: «. اى داوود! عارفان، چشمان خود را با ميلِ شب زنده دارى، سرمه مى كشند و شب هايشان را نمى خوابند و با اين كار، خشنودى مرا مى طلبند».
الكافي عن عليّ بن أسباط عنهم عليهم السلام: فيما وَعَظَ اللّهُ عز و جل بِهِ عيسى عليه السلام: يا عيسى. اِعلَم أنَّ دُنياكَ مُؤَدِّيَتُكَ إلَيَّ، وأنّي آخِذُكَ بِعِلمي، فَكُن ذَليلَ النَّفسِ عِندَ ذِكري، خاشِعَ القَلبِ حينَ تَذكُرُني، يَقظانَ عِندَ نَومِ الغافِلينَ. ۱
الكافىـ به نقل از على بن اسباط، از امامان عليهم السلام ـ: از جمله اندرزهاى خداوند عز و جل به عيسى عليه السلام اين بود كه: «اى عيسى!. بدان كه دنيايت، تو را به سوى من مى كشاند و من با علم خويش، بر تو احاطه دارم. پس در هنگام ياد كردن از من، فروتن باش و آن گاه كه مرا ياد مى كنى، دلت خاشع باشد و آن گاه كه غافلان در خواب [غفلت]اند، تو بيدار باش».
۱.الكافي: ج 8 ص 131 ح 103.
مصباح الشريعةـ فيما نَسَبَهُ إلَى الإِمامِ الصّادِقِ عليه السلام ـ: اِجعَل كُلَّ نَومِكَ آخِرَ عَهدِكَ مِنَ الدُّنيا، وَاذكُرِ اللّهَ بِقَلبِكَ ولِسانِكَ، وخَفِ اطِّلاعَهُ عَلى سِرِّكَ. ۱
مصباح الشريعةـ در حديثى كه به امام صادق عليه السلام نسبت داده شده است ـ: هر خُفتَنت را آخرين ديدارت از دنيا بدان، و با دل و زبانت خدا را ياد كن، و از آگاهى او بر نهانت بترس.
۱.مصباح الشريعة: ص 254، بحار الأنوار: ج 76 ص 189 ح 18.
الكافي عن سليمان بن خالد عن الإمام الباقر عليه السلام:إن شِئتَ أخبَرتُكَ بِأَبوابِ الخَيرِ؟ قُلتُ: نَعَم، جُعِلتُ فِداكَ!
قالَ: الصَّومُ جُنَّةٌ، وَالصَّدَقَةُ تَذهَبُ بِالخَطيئَةِ، وقِيامُ الرَّجُلِ في جَوفِ اللَّيلِ بِذِكرِ ۱ اللّهِ. ثُمَّ قَرَأَ عليه السلام: «تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ» ۲. ۳
الكافىـ به نقل از سليمان بن خالد ـامام باقر عليه السلام فرمود: «اگر مى خواهى، تو را از دروازه هاى نيكى آگاه سازم».
گفتم: آرى، فدايت شوم!
فرمود: «روزه، سپر [در برابر شهوات و آتش دوزخ] است. صدقه، گناه را مى زدايد و شب زنده دارىِ انسان با ياد خدا [نيز گناه را مى زدايد]».
ايشان سپس اين آيه را خواند: «پهلوهايشان، از خوابگاه ها جدا مى گردد» .
پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ در سفارش به ابو ذر ـ: دلت را با ياد [خدا] بيدار بدار، و پهلويت را از [بستر] خواب، دور گردان، و از پروردگارت، خداى يگانه، پروا داشته باش.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كس در مجلسى بنشيند و در آن خدا را ياد نكند، اين، از جانب خداوند براى او كاستى به حساب مى آيد، و هر كه در بسترى بخوابد و در آن خدا را ياد نكند، بر او از جانب خدا، كاستى به شمار مى آيد.
۱.تِرَةً: أي نقصا، والهاء فيه عوض من الواو المحذوفة؛ يقال: وَتَرَه يَتِرُهُ تِرَةً. وقيل: أراد بالتِّرة هاهنا التَّبِعَة (النهاية: ج 5 ص 149 «وتر»).
۲.سنن أبي داوود: ج 4 ص 264 ح 4856 وص 314 ح 5059 مع تقديم وتأخير وكلاهما عن أبي هريرة، كنزالعمّال: ج 9 ص 142 ح 25422 وراجع مسند ابن حنبل: ج 3 ص 426 ح 9589 وصحيح ابن حبّان: ج 3 ص 133 ح 853.
عنه صلى الله عليه و آله:مَنِ اضطَجَعَ مَضجَعا لَم يَذكُرِ اللّهَ فيهِ كانَ عَلَيهِ تِرَةً يَومَ القِيامَةِ، ومَن جَلَسَ مَجلِسا لَم يَذكُرِ اللّهَ فيهِ كانَ عَلَيهِ تِرَةً يَومَ القِيامَةِ، ومَن مَشى مَمشىً لَم يَذكُرِ اللّهَ فيهِ كانَ عَلَيهِ تِرَةً يَومَ القِيامَةِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كس در بسترى بخوابد و در آن، خدا را ياد نكند، روز قيامت، آن خفتن، مايه افسوس او خواهد شد، و هر كس در مجلسى بنشيند و در آن خدا را ياد نكند، روز قيامت، آن مجلس، مايه افسوس او خواهد شد، و هر كس در راهى برود و در آن، خدا را ياد نكند، روز قيامت، آن رفتن، مايه افسوس او خواهد شد.
۱.شُعب الإيمان: ج 1 ص 403 ح 543 عن أبي هريرة، كنز العمّال: ج 16 ص 61 ح 43944.
الإمام الباقر عليه السلام:إذا قُمتَ بِاللَّيلِ مِن مَنامِكَ فَقُل: الحَمدُ للّهِِ الَّذي رَدَّ عَلَيَّ روحي لِأَحمَدَهُ وأعبُدَهُ.
ثُمَّ استَك وتَوَضَّأ، فَإِذا وَضَعتَ يَدَكَ فِي الماءِ، فَقُل: بِاسمِ اللّهِ وبِاللّهِ، اللّهُمَّ اجعَلني مِنَ التَّوّابينَ، وَاجعَلني مِنَ المُتَطَهِّرينَ.
فَإِذا فَرَغتَ فَقُل: الحَمدُ للّهِِ رَبِّ العالَمينَ. ۱
امام باقر عليه السلام:هر گاه شب [براى نماز] از خواب برخاستى، بگو: «سپاس خداوند را كه روح مرا به من باز گردانْد تا او را ستايش و عبادت كنم.».
سپس مسواك بزن و وضو بگير، و چون دستت را در آب گذاشتى، بگو: «به نام خدا و به يارى خدا. بار خدايا! مرا از توبه كاران و از اهل طهارت و پاكى قرار ده».
و چون وضويت را تمام كردى، بگو: «سپاسْ خداى را كه پروردگار جهانيان است».
۱.الكافي: ج 3 ص 445 ح 12، تهذيب الأحكام: ج 2 ص 123 ح 467 و ج 1 ص 76 ح 41 نحوه وكلّها عن زرارة، بحارالأنوار: ج 87 ص 188 ح 5.
نمایش ۱ تا ۲۰ از ۲۵۳