فیلترها
نتایج جستجو برای «نشانه های جاهل»: ۱۸ حدیث
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:إنَّما يُدرَكُ الخَيرُ كُلُّهُ بِالعَقلِ، ولا دينَ لِمَن لا عَقلَ لَهُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:تمام خوبى ها، با خرد به دست مى آيد و كسى كه خردمند نيست، دين ندارد.
۱.تحف العقول: ص 54، بحار الأنوار: ج 77 ص 158 ح 143؛ الفردوس: ج 2 ص 150 ح 2764.
عنه صلى الله عليه و آله:قِوامُ المَرءِ عَقلُهُ، ولا دينَ لِمَن لا عَقلَ لَهُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:اصل آدمى، به خرد اوست، و كسى كه خردمند نيست، ديندار نيست.
۱.شُعب الإيمان: ج 4 ص 157 ح 4644 عن جابر بن عبداللّه؛ كنز الفوائد: ج 2 ص 31، بحار الأنوار: ج 1 ص 94 ح 19.
عنه صلى الله عليه و آله:دينُ المَرءِ عَقلُهُ، ومَن لا عَقلَ لَهُ لا دينَ لَهُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:ديندارىِ آدمى، به خرد اوست و آن كه خردمند نيست، دين ندارد.
۱.الجامع الصغير: ج 1 ص 652 ح 4242 نقلًا عن أبي الشيخ في الثواب وابن النجّار عن جابر.
عنه صلى الله عليه و آله:الجَهلُ رَأسُ الشَّرِّ كُلِّهِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:نادانى، سرِ همه بدى هاست.
۱.جامع الأحاديث للقمّي: ص 102، بحار الأنوار: ج 77 ص 175 ح 9.
عنه صلى الله عليه و آله:أطِع رَبَّكَ تُسَمّى عاقِلًا، ولا تَعصِهِ تُسَمّى جاهِلًا. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:پروردگارت را اطاعت كن تا خردمند ناميده شوى، و او را نافرمانى مكن كه نادان ناميده مى شوى.
۱.حلية الأولياء: ج 6 ص 345 عن أبي هريرة وأبي سعيد الخدري.
عنه صلى الله عليه و آله:إنَّ الجاهِلَ مَن عَصَى اللّهَ وإن كانَ جَميلَ المَنظَرِ عَظيمَ الخَطَرِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:نادان، كسى است كه از خدا نافرمانى كند، گرچه زيباچهره و [داراى]موقعيتى بزرگ باشد.
۱.كنز الفوائد: ج 1 ص 56، بحار الأنوار: ج 1 ص 160 ح 39.
عنه صلى الله عليه و آلهـ لِمَن سَأَلَهُ عَن أعلامِ الجاهِلِ ـ: إن صَحِبتَهُ عَنّاكَ ۱ وإنِ اعتَزَلتَهُ شَتَمَكَ، وإن أعطاكَ مَنَّ عَلَيكَ، وإن أعطَيتَهُ كَفَرَكَ، وإن أسرَرتَ إلَيهِ خانَكَ، وإن أسَرَّ إلَيكَ اتَّهَمَكَ، وإنِ استَغنى بَطِرَ وكانَ فَظًّا غَليظاً، وإنِ افتَقَرَ جَحَدَ نِعمَةَ اللّهِ ولَم يَتَحَرَّج، وإن فَرِحَ أسرَفَ وطَغى، وإن حَزِنَ أيِسَ، وإن ضَحِكَ فَهَقَ ۲، وإن بَكى خارَ ۳، يَقَعُ فِي الأَبرارِ، ولا يُحِبُّ اللّهَ ولا يُراقِبُهُ، ولا يَستَحيي مِنَ اللّهِ ولا يَذكُرُهُ، وإن أرضَيتَهُ مَدَحَكَ وقالَ فيكَ مِنَ الحَسَنَةِ ما لَيسَ فيكَ، وإن سَخِطَ عَلَيكَ ذَهَبَت مِدحَتُهُ ووَقَعَ مِنَ السّوءِ ما لَيسَ فيكَ، فَهذا مَجرَى الجاهِلِ. ۴
پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ در پاسخ كسى كه از نشانه هاى نادان پرسيد ـ: اگر با او همنشين شوى، تو را خسته مى كند و اگر از او كناره گيرى كنى، تو را دشنام مى دهد. اگر چيزى را به تو ببخشد، منّت مى گذارد و اگر چيزى را به او ببخشى، ناسپاسى مى كند. اگر رازى را در اختيارش بگذارى، خيانت مى كند و اگر رازى را در اختيار تو نهد، تو را [به افشاى آن،]متّهم مى سازد. اگر بى نياز شود، ناسپاسى مى كند و سرسخت و خشن مى گردد و اگر تنگ دست شود، بى پروا نعمت هاى خدا را انكار مى كند. اگر شاد باشد، زياده روى مى كند و طغيان مى ورزد، و اگر غمگين باشد، نااميد مى گردد. اگر بخندد، قهقهه مى زند و اگر گريه كند، در هم شكسته مى شود. از نيكان، بدگويى مى كند. خدا را دوست نمى دارد و در رفتارش، او را در نظر نمى گيرد. از
۱.يقال: لَقِيتُ من فلانٍ عَنْيةً وعَناءً: أي تَعَبًا (لسان العرب: ج 15 ص 104).
۲.الفهق: الامتلاء (الصحاح: ج 4 ص 1545) والمراد به هنا أنّه فتح فاه وامتلأ من الضحك.
۳.خار الحَرُّ والرجل يخور خُؤُورةً: ضعف وانكسر، خار الثَور يخُور خُواراً: صاح (الصحاح: ج 2 ص 651).
۴.تحف العقول: ص 18، بحار الأنوار: ج 1 ص 119 ح 11.
عنه صلى الله عليه و آله:الدُّنيا دارُ مَن لا دارَ لَهُ، ومالُ مَن لا مالَ لَهُ، ولَها يَجمَعُ مَن لا عَقلَ لَهُ، وشَهَواتِها يَطلُبُ مَن لا فَهمَ لَهُ، وعَلَيها يُعادي مَن لا عِلمَ لَهُ، وعَلَيها يَحسُدُ مَن لا فِقهَ لَهُ، ولَها يَسعى مَن لا يَقينَ لَهُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:دنيا، سراى كسى است كه سرا ندارد و ثروتِ كسى است كه ثروت ندارد. آن كه خردمند نيست، براى دنيا گردآورى مى كند، و آن كه فهم ندارد، در پىِ شهوت هاى دنيايى مى رود، و آن كه عالِم نيست، براى دنيا دشمنى مى كند، و آن كه ژرف انديش نيست، براى دنيا حسادت مى ورزد، و آن كه اهل يقين نيست، براى دنيا تلاش مى كند.
۱.روضة الواعظين: ص 491، بحار الأنوار: ج 73 ص 122.
عنه صلى الله عليه و آله:صِفَةُ الجاهِلِ: أن يَظلِمَ مَن خالَطَهُ، ويَتَعَدّى عَلى مَن هُوَ دونَهُ، ويَتَطاوَلَ عَلى مَن هُوَ فَوقَهُ، كَلامُهُ بِغَيرِ تَدَبُّرٍ، إن تَكَلَّمَ أثِمَ، وإن سَكَتَ سَها، وإن عَرَضَت لَهُ فِتنَةٌ سارَعَ إلَيها فَأَردَتهُ، وإن رَأى فَضيلَةً أعرَضَ وأبطَأَ عَنها، لا يَخافُ ذُنوبَهُ القَديمَةَ ولا يَرتَدِعُ فيما بَقِيَ مِن عُمُرِهِ مِنَ الذُّنوبِ، يَتَوانى عَنِ البِرِّ ويُبطِئُ عَنهُ، غَيرُ مُكتَرِثٍ لِما فاتَهُ مِن ذلِكَ أو ضَيَّعَهُ. فَتِلكَ عَشرُ خِصالٍ مِن صِفَةِ الجاهِلِ الَّذي حُرِمَ العَقلَ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:ويژگى نادان، آن است كه بر كسى كه با او رفت و آمد دارد، ستم مى كند. بر زيردستان، تجاوز روا مى دارد و در برابر بالادستان، گردن كشى مى كند. سخن او، بدون انديشه است؛ اگر سخن بگويد، گناه مى كند و اگر خاموش باشد، غفلت مى ورزد. اگر فتنه اى (بحرانى) برايش پيش آيد، به سويش مى شتابد و به وسيله آن هلاك مى شود و اگر فضيلتى را ببيند، از آن، رو مى گرداند و به آن كاهلى مى كند. از گناهان گذشته اش هراس ندارد و در باقى مانده عمر، از گناهان، دست نمى كشد. در كار نيك، سُستى مى كند و كاهلى مى نمايد و باكى ندارد كه آن را انجام ندهد و يا آن را تباه گرداند. اينها ده خصلت از خصلت هاى نادان است؛ همو كه از نعمت خرد، محروم است.
۱.تحف العقول: ص 29، بحار الأنوار: ج 1 ص 129 ح 12.
عنه صلى الله عليه و آله:سِتُّ خِصالٍ يُعرَفُ فِي الجاهِلِ: الغَضَبُ مِن غَيرِ شَرٍّ، وَالكَلامُ مِن غَيرِ نَفعٍ، وَالعَطِيَّةُ في غَيرِ مَوضِعِها، وإفشاءُ السِّرِّ، وَالثِّقَةُ بِكُلِّ أحَدٍ، لا يَعرِفُ صَديقَهُ مِن عَدُوِّهِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:شش خصلت است كه در نادان يافت مى شود: خشم بدون [زمينه]بدى، سخن بيهوده، بخشش در غير جايگاهش، آشكار ساختن رازها، اعتماد به هر كس، و [اين كه] دوستش را از دشمنش باز نمى شناسد.
۱.معدن الجواهر: ص 53؛ شرح نهج البلاغة: ج 20 ص 302 ح 453 عن الإمام عليّ عليه السلام وفيه «شيء» بدل «شرّ» و ص 277 ح 193 نحوه.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:نادان، تنها بدى ها را آشكار مى كند، گرچه در ميان مردمان، دورانديش و خوش محضر باشد.
عنه صلى الله عليه و آله:كَفى بِالمَرءِ فِقهاً إذا عَبَدَ اللّهَ، وكَفى بِالمَرءِ جَهلًا إذا اُعجِبَ بِرَأيِهِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:براى فهم آدمى، همين بس كه بندگىِ خدا كند، و براى نادانى او، همين بس كه شيفته رأى خود باشد.
۱.المعجم الأوسط: ج 8 ص 302 ح 8698 عن عبداللّه بن عمرو؛ جامع الأحاديث للقمّي: ص 110.
عنه صلى الله عليه و آله:كَفى بِالمَرءِ عِلماً أن يَخشَى اللّهَ، وكَفى بِالمَرءِ جَهلًا أن يُعجَبَ بِنَفسِهِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:براى آگاهى آدمى، همين بس كه از خدا بترسد، و براى نادانى او، همين بس كه از خود، راضى باشد.
۱.كنز العمّال: ج 3 ص 142 ح 5880 عن مسروق.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:براى دروغگويى، همين بس كه هر آنچه را مى شنوى، بر زبان آورى، و از نادانى است كه هر آنچه را مى دانى، اظهار كنى.
عنه صلى الله عليه و آله:كَفى بِالاِغتِرارِ بِاللّهِ جَهلًا. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:براى نادانى، همين بس كه [آدمى] به [مهلتى كه] خداوند [داده و در كيفر گناهان عجله نكرده،]فريفته شود.
۱.شُعب الإيمان: ج 1 ص 472 ح 746 عن عبداللّه؛ تحف العقول: ص 364 عن الإمام الصادق عليه السلام، بحار الأنوار: ج 2 ص 27 ح 5.
عنه صلى الله عليه و آله:أنقَصُ النّاسِ عَقلًا أخوَفُهُم لِلسُّلطانِ وأطوَعُهُم لَهُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:كم خردترينِ مردم، كسى است كه از پادشاهان، بيشتر بترسد و از آنان، بيشتر پيروى كند.
۱.تحف العقول: ص 50، بحار الأنوار: ج 77 ص 154 ح 126.
عنه صلى الله عليه و آله:أنقَصُ النّاسِ عَقلًا أطوَعُهُم لِلشَّيطانِ وأعمَلُهُم بِطاعَتِهِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:كم خردترينِ مردمان، رام ترينِ آنان در برابر شيطان و عامل ترينِ آنان به دستورهاى وى است.
۱.تاريخ بغداد: ج 13 ص 40 عن زيد بن علي عن أبيه عن جدّه عن الإمام عليّ عليهم السلام، تاريخ دمشق: ج 56 ص 208 ح 11820 عن أبي هريرة.