امام حسن علیهالسلام
۱۱۹ حدیث در۱۰ کتاب
احادیثی که از «امام حسن علیهالسلام» نقل شدهاند
الإمام الحسن عليه السلام:العَقلُ أفضَلُ ما وَهَبَهُ اللّهُ تَعالى لِلعَبدِ؛ إذ بِهِ نَجاتُهُ فِي الدُّنيا مِن آفاتِها وسَلامَتُهُ فِي الآخِرَةِ مِن عَذابِها. ۱
امام حسن عليه السلام:خرد، بهترين بخشش خداوند متعال به بنده است؛ زيرا بِدان از آفت هاى دنيا مى رَهد و از عذاب دوزخ در امان مى ماند.
۱.إرشاد القلوب: ص 199.
الإمام الحسن عليه السلام:اِعلَموا أنَّ العَقلَ حِرزٌ وَالحِلمَ زينَةٌ. ۱
امام حسن عليه السلام:آگاه باشيد كه خرد، نگه دارنده است و بردبارى، زينت.
۱.إرشاد القلوب: ص 199.
الإمام الحسن عليه السلام:عَلَيكُم بِالفِكرِ؛ فَإِنَّهُ حَياةُ قَلبِ البَصيرِ، ومَفاتيحُ أبوابِ الحِكمَةِ. ۱
امام حسن عليه السلام:بر شما باد انديشه كردن؛ زيرا انديشه حيات قلب بينا و كليد درهاى حكمت است.
۱.أعلام الدين: ص 297، بحار الأنوار: ج 78 ص 115 ح 12.
کلیدواژهها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلتشویق بر خردورزی تفکر و ژرف اندیشی +2 مورد دیگر
امام حسن عليه السلام:شگفت است از كسى كه در خوراكى اش مى انديشد، كه چگونه در غذاى عقلانى اش نمى انديشد! و شكمش را از آنچه وى را آزار مى دهد، دور مى دارد، ولى در سينه اش چيزى را جاى مى دهد كه او را به پستى مى كشد!
کلیدواژهها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلتشویق بر خردورزی تفکر و ژرف اندیشی +2 مورد دیگر
الإمام الحسن عليه السلام:لا أدَبَ لِمَن لا عَقلَ لَهُ. ۱
امام حسن عليه السلام:آن كه خردمند نيست، باادب نخواهد بود.
۱.كشف الغمّة: ج 2 ص 197، بحار الأنوار: ج 78 ص 111 ح 6.
امام حسن عليه السلامـ هنگامى كه از ايشان درباره خردمندى پرسيده شد ـ: [يعنى] غم ها را جرعه جرعه نوشيدن تا به فرصت ها دست يافتن.
۱.معاني الأخبار: ص240 ح 1، بحارالأنوار: ج1 ص116 ح9.
الإمام الحسن عليه السلامـ لَمّا سَأَلَهُ أبوهُ عليه السلام عَنِ العَقلِ ـ: حِفظُ قَلبِكَ مَا استَودَعتَهُ. ۱
امام حسن عليه السلامـ هنگامى كه پدرش از او درباره «خردمندى» پرسيد ـ: [خردمندى،]آن است كه آنچه را به دل مى سپارى، نگه بدارد.
۱.معاني الأخبار: ص 401 ح 62 عن شريح بن هاني، بحار الأنوار: ج 1 ص 116 ح 10.
الإمام الحسن عليه السلام:بِالعَقلِ تُدرَكُ الدّارانِ جَميعًا، ومَن حُرِمَ مِنَ العَقلِ حُرِمَهُما جَميعًا. ۱
امام حسن عليه السلام:با خرد، دنيا و آخرت به دست مى آيند و آن كه از خردْ محروم باشد، از دنيا و آخرت محروم مى گردد.
۱.كشف الغمّة: ج 2 ص 197، بحار الأنوار: ج 78 ص 111 ح 6.
الإمام الحسن عليه السلام:لا يَغُشُّ العاقِلُ مَنِ استَنصَحَهُ. ۱
امام حسن عليه السلام:خردمند، كسى را كه از او خيرخواهى كند، فريب نمى دهد.
۱.تحف العقول: ص 236، بحار الأنوار: ج 78 ص 109 ح 19.
عنه عليه السلام:أيُّهَا النّاسُ، أنَا اُخبِرُكُم عَن أخٍ لي كانَ مِن أعظَمِ النّاسِ في عَيني، وكانَ رَأسُ ما عَظُمَ بِهِ في عَيني صِغَرَ الدُّنيا في عَينِهِ. كانَ خارِجًا مِن سُلطانِ الجَهالَةِ، فَلا يَمُدُّ يَدَهُ إلاّ عَلى ثِقَةٍ لِمَنفَعَةٍ. ۱
امام حسن عليه السلام:اى مردم! به شما خبر مى دهم از برادرى كه بزرگ ترينِ مردمان در چشم من بود. مهم ترين چيزى كه او را در چشم من بزرگ كرده بود، كوچكى دنيا در چشم او بود. او از سيطره نادانى رهيده بود؛ پس دستش را دراز نمى كرد، مگر با اطمينان به منفعت.
۱.الكافي: ج 2 ص 237 ح 26، تحف العقول: ص 235، مشكاة الأنوار: ص 421 ح 1417 وفيه «من كلام أميرالمؤمنين خطب به الحسن عليهماالسلام»، بحار الأنوار: ج 69 ص 294 ح 24.
الإمام الحسن عليه السلام:رَأسُ العَقلِ مُعاشَرَةُ النّاسِ بِالجَميلِ. ۱
امام حسن عليه السلام:اوج خردمندى، معاشرت نيكو با مردم است.
۱.كشف الغمّة: ج 2 ص 197، بحار الأنوار: ج 78 ص 111 ح 6.
امام حسن عليه السلام:بدانيد كه خداوند، شما را بيهوده نيافريده و سرِخود، رهايتان نكرده است. روزىِ شما را در دنيا بر عهده گرفته و شما را براى عبادتش فراغت بخشيده و به شكرگزارى، تشويقتان كرده و ياد كردن [از خود]را بر شما واجب ساخته است.
الإمام الحسن عليه السلامـ لِرَجُلٍ بَرِئَ مِن عِلَّةٍ كانَت بِهِ ـ: إنَّ اللّهَ قَد ذَكَرَكَ فَاذكُرهُ، وأقالَكَ فَاشكُرهُ. ۱
امام حسن عليه السلامـ به مردى كه از بيمارى بهبود يافته بود ـ: خداوند به ياد تو بوده است، پس به ياد او باش؛ و تو را بخشيده است، پس از او سپاس گزارى كن.
۱.تحف العقول: ص 234 وص 280 عن الإمام زين العابدين عليه السلام، بحار الأنوار: ج 78 ص 106 ح 8.
تفسير العيّاشي عن سليمان الجعفري:سُئِلَ أبُو الحَسَنِ عليه السلام: أيُّ آيَةٍ أعَظَمُ في كِتابِ اللّهِ؟ فَقالَ: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَـنِ الرَّحِيمِ» . ۱
تفسير العيّاشىـ به نقل از سليمان جعفرى ـ: از ابو الحسن عليه السلام ۲ سؤال شد: با عظمت ترين آيه در كتاب خدا، كدام آيه است؟
فرمود: «بسم اللّه الرحمن الرحيم».
تفسير العيّاشي عن سليمان الجعفري:سَمِعتُ أبَا الحَسَنِ عليه السلام يَقولُ: إذا أتى أحَدُكُم أهلَهُ فَليَكُن قَبلَ ذلِكَ مُلاطَفَةٌ؛ فَإِنَّهُ أبَرُّ ۱ لِقَلبِها، وأسَلُّ ۲ لِسَخيمَتِها ۳، فَإِذا أفضى إلى حاجَتِهِ قالَ: «بِاسمِ اللّهِ» ثَلاثا، فَإِن قَدَرَ أن يَقرَأَ أيَّ آيَةٍ حَضَرَتهُ مِنَ القُرآنِ فَعَلَ، وإلّا قَد كَفَتهُ التَّسمِيَةُ. ۴
تفسير العيّاشىـ به نقل از سليمان جعفرى ـ: از ابو الحسن عليه السلام ۵ شنيدم كه مى فرمايد: «هر گاه يكى از شما خواست با همسرش هم بستر شود، نخست نوازش كند؛ زيرا اين كار، در به دست آوردنِ دل او و از بين بردن نفرت و تكدّر خاطرش، بيشترين تأثير را دارد. و چون كارش را انجام داد، سه بار بگويد: به نام خدا و اگر توانست هر آيه اى از قرآن را كه به ذهنش مى رسد بخواند، اين كار را بكند و اگر نتوانست، همان بردنِ نام خدا برايش كافى است».
الكافي عن سليمان الجعفري:قُلتُ لَهُ [أبِي الحَسَنِ عليه السلام]: إنّي صاحِبُ صَيدِ السَّبُعِ، ۱ وأنَا أبيتُ فِي اللَّيلِ فِي الخَراباتِ وأتَوَحَّشُ، فَقالَ لي:
قُل إذا دَخَلتَ: «بِاسمِ اللّهِ أدخُلُ» وأدخِل رِجلَكَ اليُمنى، وإذا خَرَجتَ فَأَخرِج رِجلَكَ اليُسرى، وسَمِّ اللّهَ؛ فَإِنَّكَ لا ترى مَكروها. ۲
الكافىـ به نقل از سليمان جعفرى ـ: به امام [ابو الحسن عليه السلام] ۳ گفتم: من، شكارچى حيوانات درنده هستم و شب ها در ويرانه ها مى خوابم و دچار وحشت مى شوم.
فرمود: «هر گاه وارد [ويرانه اى] شدى، بگو: به نام خدا وارد مى شوم و پاى راستت را داخل بگذار و هنگامى كه بيرون مى آيى، نخست پاى چپت را بيرون بگذار و نام خدا را ببر. در اين صورت، ناراحتى نخواهى ديد».
الإمام الحسن عليه السلام:جاءَ نَفَرٌ مِنَ اليَهودِ إلى رَسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله، فَسَأَلَهُ أعلَمُهُم فَقالَ لَهُ: أخبِرني عَن تَفسيرِ: سُبحانَ اللّهِ، وَالحَمدُ للّهِِ، ولا إلهَ إلَا اللّهُ، وَاللّهُ أكبَرُ.
فَقالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه و آله: عَلِمَ اللّهُ عز و جل أَنَّ بَني آدَمَ يَكذِبونَ عَلَى اللّهِ عز و جل، فَقالَ: «سُبحانَ اللّهِ»؛ بَراءَةً مِمّا يَقولونَ.
وأمّا قَولُهُ: «الحَمدُ للّهِِ»؛ فَإِنَّهُ عَلِمَ أَنَّ العِبادَ لا يُؤَدّونَ شُكرَ نِعمَتِهِ فَحَمِدَ نَفسَهُ قَبلَ أن يَحمَدَهُ العِبادُ، وهُوَ أوَّلُ كَلامٍ، لَولا ذلِكَ لَما أنعَمَ اللّهُ تَعالى عَلى أحَدٍ بِنِعمَتِهِ.
وقَولُهُ: «لا إلهَ إلَا اللّهُ» يَعني وَحدانِيَّتَهُ، لا يَقبَلُ الأَعمالَ إلّا بِها، وهِيَ
امام حسن عليه السلام:گروهى از يهود به نزد پيامبر خدا آمدند. داناترينِ آنان از ايشان سؤال كرد و گفت: مرا از معناى «پاكا خدا، و ستايشْ خداى را، و معبودى جز خدا نيست، و خدا بزرگ تر است (سبحانَ اللّهِ والحمدُ للّهِ ولا إله إلّا اللّهُ واللّهُ أكبرُ)» آگاه كن.
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «خداوند عز و جل مى دانست كه آدمى زادگان بر خداوند عز و جل دروغ مى بندند. از اين رو فرمود: پاكا خدا!، براى تبرئه كردن خود از آنچه [در باره او]مى گويند.
و اين كه فرمود: ستايش، خداى را به اين خاطر است كه مى دانست بندگان، نعمت هاى او را سپاس نمى گزارند. از اين رو، پيش از آن كه بندگان، او را سپاس گويند، خود، خويشتن را سپاس گفت، و اين، آغازينْ سخن است. اگر نبود اين سپاس گزارى، بى گمان، خداوند متعال، نعمت
الإمام الحسن عليه السلامـ في ذِكرِ أسئِلَةِ اليَهودِيِّ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه و آله ـ: قالَ: أخبِرني ـ يا مُحَمَّدُ ـ عَنِ الكَلِماتِ الَّتِي اختارَهُنَّ اللّهُ لِاءِبراهيمَ حَيثُ بَنَى البَيتَ؟
قالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه و آله: نَعَم؛ سُبحانَ اللّهِ، وَالحَمدُ للّهِِ، ولا إلهَ إلَا اللّهُ، وَاللّهُ أكبَرُ. ۱
امام حسن عليه السلامـ در بيان پرسش هاى مرد يهودى از پيامبر صلى الله عليه و آله ـ: گفت: اى محمّد! مرا از آن كلماتى خبر ده كه وقتى ابراهيم عليه السلام كعبه را ساخت، خداوند، آنها را براى او برگزيد.
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «آرى. پاكا خدا، و ستايشْ خداى را، و معبودى جز خدا نيست، و خدا بزرگ تر است».
۱.الأمالي للصدوق: ص 255 ح 279 عن عبد اللّه، بحار الأنوار: ج 93 ص 166 ح 1.
المستدرك على الصحيحين عن قتادة:وَلَدَت فاطِمَةُ عليهاالسلام حُسَينا عليه السلام بَعدَ الحَسَنِ عليه السلام لِسَنَةٍ وعَشَرَةِ أشهُرٍ، فَوَلَدَتهُ لِسِتِّ سِنينَ وخَمسَةِ أشهُرٍ ونِصفٍ مِنَ التّاريخِ. ۱
المستدرك على الصحيحينـ به نقل از قَتاده ـ: فاطمه عليهاالسلام، حسين عليه السلام را يك سال و ده ماه پس از [امام]حسن عليه السلام به دنيا آورد؛ يعنى پس از شش سال و پنج ماه و نيم از مبدأ تاريخ هجرى.
۱.المستدرك على الصحيحين: ج 3 ص 194 الرقم 4819، تهذيب الكمال: ج 6 ص 399، تاريخ دمشق: ج 14 ص 116، البداية والنهاية: ج 8 ص 149 وفيه ذيله من «فولدته».
مجموعة نفيسة (تاج المواليد):كانَت والِدَتُهُ [أيِ الحُسَينِ عليه السلام] الطُّهرَ البَتولَ عليهاالسلام، عَلِقَت بِهِ بَعدَ أن وَلَدَت أخاهُ الحَسَنَ عليه السلام بِخَمسينَ لَيلَةً، هكَذا صَحَّ النَّقلُ، فَلَم يَكُن بَينَهُ وبَينَ أخيهِ سِوى هذِهِ المُدَّةِ. ۱
مجموعة نفيسة (تاج المواليد):مادر پاك حسين عليه السلام، زهراى بتول، پس از گذشت پنجاه شب از به دنيا آوردن برادرش حسن عليه السلام، به او باردار شد. اين نقل، صحيح است و ميان او و برادرش، بيشتر از اين مدّت، فاصله نيست.
۱.مجموعة نفيسة: ص 104 (تاج المواليد)، كشف الغمّة: ج 2 ص 215، بحار الأنوار: ج 44 ص 200 الرقم 19؛ مطالب السؤول: ص 70.
نمایش ۱ تا ۲۰ از ۱۱۹