امام صادق عليه‏السلام: كنار نهادن داد و ستد [و بيكار ماندن]، از خرد مى‏كاهد.

امام صادق عليه‏السلام: كنار نهادن داد و ستد [و بيكار ماندن]، خرد را تباه مى‏كند.

الكافى ـ به نقل از فُضَيل اَعوَر ـ : شاهد بودم كه معاذ بن كثير به امام صادق عليه‏السلامگفت: من، توانگر شده‏ام و مى‏خواهم داد و ستد را رها كنم. امام صادق عليه‏السلامفرمود: «اگر چنين كنى، خِردت كم مى‏گردد» يا جمله‏اى به اين مضمون.

تهذيب الأحكام ـ به نقل از معاذِ لباس‏فروش ـ : امام صادق عليه‏السلام به من فرمود: «اى معاذ! آيا از داد و ستد كردن ناتوان شده‏اى، يا بدان بى‏ميلى؟». گفتم: نه ناتوانم و نه بى‏ميل. فرمود: «پس چرا [داد و ستد را كنار نهاده‏اى]؟». گفتم: منتظر دستور شما بودم. هنگامى كه وليد به قتل رسيد، اموال بسيارى در دستم بود و هيچ كس از من طلبى نداشت، و گمان نكنم تا زنده‏ام، بتوانم [تمام]آن را مصرف كنم. فرمود: «داد و ستد را كنار مَنِه؛ زيرا ترك آن، خرد را تباه مى‏كند. براى خانواده‏ات تلاش كن و مگذار آنان نان‏آور تو شوند».

تهذيب الأحكام ـ به نقل از اسباط بن سالم، فروشنده پارچه هندى ـ : روزى، امام صادق عليه‏السلامدرباره معاذِ كرباس فروش سؤال نمود و من نيز آن جا بودم. گفته شد: معاذ، داد و ستد را كنار نهاده است. فرمود: «كار شيطان است! كار شيطان است! به راستى، آن كه داد و ستد را كنار بنهد، دو سوم خردش از دست مى‏رود. آيا نمى‏داند كه پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله، هنگامى كه قافله‏اى از شام رسيد، از آنها خريد كرد و با آنان داد و ستد نمود و سود بُرد و بدهكارى‏اش را ادا نمود؟!».

امام صادق عليه السلام:با مردم، به انصاف باش و در دارايى خود، شريكشان گردان و براى ايشان، آن بپسند كه براى خود مى پسندى، و خدا را فراوان ياد كن و از تنبلى و بى حوصلگى بپرهيز.

امام صادق عليه السلام:از تنبلى بپرهيزيد! پروردگار شما، مهربان است و از اندك، سپاس گزارى مى كند. آدمى، دو ركعت نماز مستحبّى براى رضاى خدا مى خواند و خداوند به واسطه همان دو ركعت، او را به بهشت مى برد. يك درهم صدقه مستحبّى براى رضاى خدا مى دهد و خداوند به سبب همان يك درهم، او را به بهشت مى برد. يك روز روزه مستحبّى براى رضاى خدا مى گيرد و خداوند به خاطر همان يك روز، او را به بهشت مى برد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:اى على! از دو خصلت بپرهيز: بى تابى و تنبلى؛ زيرا اگر بى تاب و كم حوصله باشى، بر حق شكيبايى نكنى و اگر سست و تنبل باشى، حقّى را نپردازى.

امام على عليه السلام:آن گاه كه اشيا با يكديگر جفت شدند، تنبلى و ناتوانى با هم ازدواج كردند و از آنها فقر متولّد شد.

امام على عليه السلام:از منفورترين مردان نزد خداى متعال، بنده اى است كه خداوند او را به خودش واگذاشته است، به نحوى كه از راه راست منحرف شده، بى رهنما راه مى سپُرَد. اگر به كِشته دنيايش بخوانند، كار مى كند و اگر به كِشته آخرت (عمل صالح و پاداش اخروى) فرايش خوانند، تنبلى نشان مى دهد.

امام على عليه السلام:مؤمن به آنچه ماندنى است، تمايل دارد و از آنچه رفتنى است، رويگردان. از تنبلى به دور است و پيوسته سرزنده و با نشاط است.

امام باقر عليه السلام:من نفرت دارم از كسى كه در كار دنيايش تنبل باشد. هر كه در كار دنيايش تنبل باشد، در كار آخرتش تنبل تر است.

امام صادق عليه السلامـ به مفضل بن عمر ـ: اى مفضّل! درباره كارهايى چون خوردن و خوابيدن و. كه در وجود انسان نهاده شده است بينديش. اگر انسان [تنها] با انديشيدن به نيازش به آسودگى بدن و تجديد قوا به سوى خواب مى رفت، چه بسا كه در اين كار سنگينى و تنبلى مى كرد تا جايى كه بدنش فرسوده و نابود مى شد.

امام على عليه السلام:رياكار را سه نشانه است: وقتى چشمش به مردم مى افتد كوشا مى شود، وقتى تنهاست سستى و تنبلى مى ورزد، و دوست دارد كه در هر كارى ستايش شود.

امام صادق عليه السلام:بايد طلب تو در كسب معيشت بالاتر از كسى باشد كه كسب معيشت را فرو گذاشته و پايين تر از طلب شخص حريصى كه به دنيا خشنود و دل بسته است؛ بلكه ميانه رو و خويشتندار باش و از سستى و تنبلى دورى كن و براى كسب آنچه [از روزى كه]مؤمن را گريزى از آن نيست، تلاش كن.

امام على عليه السلام:آفت موفقيت، تنبلى است.

امام على عليه السلام:مؤمن به آنچه ماندنى است راغباست و از آنچه رفتنى است رويگردان. از تنبلى به دور است و پيوسته سرزنده و كوشاست.

امام على عليه السلام:تنبلى، آخرت را تباه مى كند.

امام على عليه السلام:هر كه از سستى فرمان برد، حقوق را تباه سازد.

امام على عليه السلام:يكى از عوامل محروميت، سستى [در كار]است.