فیلترها
نتایج جستجو برای «نشاط»: ۲۳ حدیث
الكافي عن سماعة بن مهران:كُنتُ عِندَ أبي عَبدِاللّهِ عليه السلام وعِندَهُ جَماعَةٌ مِن مَواليهِ، فَجَرى ذِكرُ العَقلِ وَالجَهلِ، فَقالَ أبو عَبدِاللّهِ عليه السلام: اِعرِفُوا العَقلَ وجُندَهُ وَالجَهلَ وجُندَهُ تَهتَدوا.
قالَ سَماعَةُ: فَقُلتُ: جُعِلتُ فِداكَ، لا نَعرِفُ إلاّ ما عَرَّفتَنا.
فَقالَ أبو عَبدِاللّهِ عليه السلام: إنَّ اللّهَ عز و جل خَلَقَ العَقلَ وهُوَ أوَّلُ خَلقٍ مِنَ الرّوحانِيّينَ عَن يَمينِ العَرشِ مِن نورِهِ، فَقالَ لَهُ: أدبِر فَأَدبَرَ؛ ثُمَّ قالَ لَهُ: أقبِل فَأَقبَلَ ۱؛ فَقالَ اللّهُ تَبارَكَ
وتَعالى: خَلَقتُكَ خَلقًا عَظيمًا وكَرَّمتُكَ عَلى جَميعِ خَلقي. ۲
قالَ: ثُمَّ خَلَقَ الجَهلَ مِنَ البَحرِ الاُجاجِ ظُلمانِيًّا فَقالَ لَهُ: أدبِر فَأَدبَرَ؛ ثُمَّ قالَ
الكافىـ به نقل از سماعه بن مهران ـ: نزد امام صادق عليه السلام بودم و گروهى از دوستداران ايشان در آن جا حضور داشتند. سخن از خرد و نادانى به ميان آمد. امام صادق عليه السلامفرمود: «خرد و سپاهيانش و نادانى و سپاهيانش را بشناسيد تا هدايت يابيد». ۴
گفتم: جانم به فدايت! نمى دانيم، جز آنچه شما ما را بر آن آگاه ساخته ايد.
آن گاه امام صادق عليه السلام فرمود: «خداوند، خرد را كه نخستين آفريده روحانى است، از سَمت راست عرش، از نور خود بيافريد. آن گاه بدو فرمود: باز گرد. پس برگشت. سپس به او گفت: روى آور. پس روى آورد. ۵ سپس خداوند
متعال فرمود: تو را آفريدم، آفريدنى بزرگ وتو را برهمه مخلوقاتم گرامى داشتم». ۶
سپس [خداوند،] نادانى را از درياى شور و ظلمانى بيافريد و به او گفت: باز گرد. پس برگشت. سپس
۱.شرح المولى محمّد صالح المازندراني هذا الحديث بما يلي: «فقال له: أدبر فأدبر»: أمره بالهبوط من عالم الملكوت والنور إلى عالم الظلمات والشرور والتوجّه إلى ما يلايمه من المشتهيات والنظر إلى ما فيه هواه من المستلذّات، فهبط لما في ذلك من مصلحة وهي ابتلاء العباد ونظام البلاد وعمارة الأرض، إذ لولا ذلك لكان النّاس بمنزلة الملائكة عارين عن حلية التناكح والتناسل والزراعة وتعمير الأرض، وبطل الغرض المطلوب من هذا النوع من الخلق، وبطل خلافة الأرض، ولزم من ذلك بطلان الثواب والعقاب وعدم انكشاف صفات الباري وانجلاء حقائقها وآثارها، مثل العدالة والانتقام والجبّاريّة والقهّاريّة والعفو والغفران وغيرها.
۲.ثمّ قال له: أقبل فلم يقبل»: أمره بعد الإدبار بالإقبال إليه تعالى والرجوع إلى ما لديه من المقامات العليّة والكرامات الرفيعة التي لا يتيسّر الوصول إليها إلاّ بالانتقال من طور أخسّ إلى طور أشرف، ومن حالة أدنى إلى حالة أعلى، ومن نشأة فانية إلى نشأة باقية، وهكذا من حال إلى حال ومن كمال إلى كمال حتّى يبلغ إلى غاية مشاهدة جلال اللّه ونهاية ملاحظة أنوار اللّه ويرتع في جنّة عالية قطوفها دانية، فأبى السلوك في سبيل الرشاد والتقيّد بربقة الانقياد والتمسّك بلوازم الوعظ والنصيحة والانقلاع عن الأفعال القبيحة، كلّ ذلك لشدّة احتجابه بحجاب الظلمات وانغماسه في بحار ذمائم الصفات؛ لتوهّمه أنّ تلك الذمائم الخاسرة والصفات الظاهرة والمشتهيات الحاضرة كمال له، فاغترَّ بها أو افتخر وأخذها بضاعة له واستكبر (شرح اُصول الكافي، كتاب العقل والجهل: ص 268).
وصدر أخيرًا عن مؤسّسة التنظيم والنشر لآثار الإمام الخميني قدس سره في هذا المجال كتاب «شرح حديث جنود العقل والجهل» للسيّد الإمام قدس سرهفراجع.
۳.الكافي: ج 1 ص 21 ح 14، علل الشرائع: ص 113 ح 10، تحف العقول: ص 400 كلاهما نحوه، بحار الأنوار: ج 1 ص 109 ح 7.
۴.امام خمينى رحمه الله، كتابى با عنوان شرح حديث جنود عقل و جهل نگاشته كه از سوى مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى رحمه الله به چاپ رسيده است.
۵.ملاّ صالح مازندرانى در شرح اين حديث نوشته است: «خداوند، خرد را فرمان داد تا از عالَم ملكوت و نورانى به دنياى تاريكى ها و شرور فرود آيد و به خواستنى هايى كه سازگار با اوست، توجّه كند و در لذّت هاى مطابق ميلش، درنگ نمايد. سپس خرد، از آن رو كه مصلحتش در آن بود، فرود آمد. آن مصلحت، عبارت است از: آزمودن بندگان، سامان بخشى به شهرها و آبادانى زمين.
۶.گر چنين نبود، مردم به سانِ فرشتگان، از ازدواج و تكثير نسل، كشاورزى و آبادانى زمين، دست مى شُستند و انگيزه آفرينشِ اين دسته از موجودات، از ميان مى رفت، چنان كه جانشينى [اش در]زمين، زائل مى شد، و نظام پاداش و كيفر نيز به هم مى ريخت و صفات خداوندى و حقيقت و آثارش (چون: عدالت، انتقام، جباريّت، قهاريّت، عفو و بخشش و مانند آن) آشكار نمى گشت».
وى در تفسير «پس بدو گفت: روى آور. پس رو نياورد»، مى گويد: «خداوند، او را پس از برگشتن، به رو آوردن و بازگشت به مقامات برتر و كرامت هاى بلند ـ كه دستيابى بدانها جز با تحوّل و دگرگونى از صورت پست به صورت برتر و از حالت پايين تر به حالت بالاتر و از دنياى فانى به دنياى پايدار، ممكن نيست ـ فرمان داد، چنان كه او را به سير و سلوك و پيمودن راه كمال تا مشاهده جلال خداوندى و ديدن انوار الهى و گشت و گذار در بهشت برين، فرمان داد؛ او از پيمودن راه رشد و گردن نهادن به بندگى و استفاده از پند و نصيحت و دورى جُستن از رفتار زشت، سر باز زد؛ زيرا در حجاب هاى ظلمانى، پنهان بود و در درياى بدى ها فرو رفته بود، با اين گمان كه اين لذّت هاى ظاهرى و خصلت هاى زشت كمال اوست. از اين رو، بدان مغرور شد و فخرفروشى كرد و آن را دست مايه بزرگى طلبى قرار داد» (شرح اصول كافى، كتاب العقل و الجهل، ص 268. همچنين، ر. ك: شرح حديث جنود عقل و جهل).
الإمام عليّ عليه السلامـ مِن دُعائِهِ يَومَ صِفّينَ ـ: وأسأَ لُكَ أن تَرزُقَني. قُوَّةً في عِبادَتِكَ، ونَشاطا لِذِكرِكَ مَا استَعمَرتَني في أرضِكَ. ۱
امام على عليه السلامـ از دعاى ايشان در روز صفّين ـ: از تو درخواست مى كنم كه. نيرومندى در عبادتت و بانشاط بودن در يادت را روزى ام كنى، تا زمانى كه در زمينت، زنده ام مى دارى.
۱.مُهَج الدعوات: ص 130 عن محمّد بن النعمان الأحول عن الإمام الصادق عليه السلام، بحار الأنوار: ج 94 ص 239 ح 9.
الإمام زين العابدين عليه السلامـ مِن دُعائِهِ يَومَ الأَربِعاءِ ـ: اِجعَل قُوَّتي في طاعَتِكَ، ونَشاطي في عِبادَتِكَ، ورَغبَتي في ثَوابِكَ. ۱
امام زين العابدين عليه السلامـ از دعاى ايشان در روز چهارشنبه ـ: نيروى مرا در طاعتت، و نشاطم را در عبادتت، و رغبتم را به ثوابت قرار ده.
۱.المصباح للكفعمي: ص 169، البلد الأمين: ص 132، بحار الأنوار: ج 90 ص 200 ح 31.
عنه عليه السلامـ فِي المُناجاةِ الإِنجيلِيَّةِ ـ: أسأَ لُكَ مِنَ الشَّهادَةِ أقسَطَها، ومِنَ العِبادَةِ أنشَطَها. ۱
امام زين العابدين عليه السلامـ در «مناجات اِنجيليّه» ـ: از گواهى دادن، عادلانه ترين آن را، و از عبادت، بانشاط ترينش را از تو درخواست مى كنم.
۱.حار الأنوار: ج 94 ص 155 ح 22 نقلاً عن كتاب أنيس العابدين.
الإمامُ زينُ العابدين عليه السلام:أسألُكَ مِنَ الشَّهادَةِ أقسَطَها، وَمِنَ العِبادَةِ أنشَطَها. وَمِنَ الهِمَمِ أعلاها. ۱
امام سجّاد عليه السلام:[خدايا!] از شهادت دادن، عادلانه ترينِ آن را و از عبادت، با نشاط ترينِ آن را. و از همّت، عالى ترينِ آن را از تو مى خواهم.
۱.بحارالأنوار: 94 / 155 / 22.
عنه صلى الله عليه و آله:إنّ هذا الدِّينَ مَتِينٌ فَأَوغِلوا فِيهِ بِرِفقٍ، وَلا تُكَرِّهوا عِبادَةَ اللّهِ إلى عِبادِ اللّهِ فَتَكونوا كَالراكِبِ المُنبَتِّ الَّذي لا سَفَرا قَطَعَ وَلا ظَهرا أبقى. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:همانا اين دين، استوار است. پس با ملايمت در آن وارد شويد و عبادت خدا را بر بندگان خدا تحميل نكنيد كه در آن صورت، به سوارِ درمانده اى مى مانيد كه نه سفرى را پيموده و نه مَركبى [با نشاط]به جا گذاشته است.
۱.الكافي: 2 / 86 / 1.
الإمامُ عليٌّ عليه السلام:المُؤمِنُ يَرغَبُ فيما يَبقى، وَيَزهَدُ فيما يَفنى. بَعيدٌ كَسَلُهُ، دائمٌ نَشاطُهُ ۱.
امام على عليه السلام:مؤمن به آنچه ماندنى است، تمايل دارد و از آنچه رفتنى است، رويگردان. از تنبلى به دور است و پيوسته سرزنده و با نشاط است.
۱.بحارالأنوار: 78 / 26 / 92.
عنه عليه السلام:خادِع نَفسَكَ في العِبادَةِ، وَارفُق بِها وَلا تَقهَرها، وَخُذ عَفوَها وَنَشاطَها، إلاّ ما كانَ مَكتوبا عَلَيكَ مِنَ الفَريضَةِ؛ فإنّهُ لا بُدَّ مِن قَضائها وَتَعاهُدِها عِندَ مَحَلِّها. ۱
امام على عليه السلام:نفْس خود را با لطايف الحيل، به عبادت وا دار و با آن، مدارا كن و به آن، زور مگو و به هنگام آرامش و نشاطش به عبادت بپرداز، مگر در آن چيزهايى كه بر تو واجب شده است، كه در اين موارد بايد آنها را به جاى آورى و به موقع، ادا كنى.
۱.نهج البلاغة: الكتاب 69.
عنه صلى الله عليه و آله:إنّ عُلَماءَ شِيعَتِنا يُحشَرونَ فيُخلَعُ علَيهِم مِن خِلَعِ الكَراماتِ على قَدرِ كَثرَةِ عُلومِهِم وجِدِّهِم في إرشادِ عِبادِ اللّهِ، حتّى يُخلَعَ علَى الواحِدِ مِنهُم ألفُ ألفِ خِلعَةٍ مِن نُورٍ.
ثُمّ يُنادِي مُنادِي رَبِّنا عَزَّوجلَّ: أيُّها الكافِلُونَ لأيتامِ آلِ محمّدٍ، النّاعِشُونَ لَهُم عِندَ انقِطاعِهِم عَن آبائهِم الّذينَ هُم أئمَّتُهُم، هؤلاءِ تَلامِذَتُكُم والأيتامُ الّذينَ كَفَلتُموهُم ونَعَشتُموهُم، فاخلَعوا علَيهِم (كَما خَلَعتُموهُم) خِلَعَ العُلومِ في الدُّنيا. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:علماى شيعه ما [در قيامت]محشور مى شوند و به اندازه فراوانىِ علوم و تلاششان در راه ارشاد بندگان خدا، خلعت هاى كرامت بر آنان پوشانده مى شود، تا جايى كه بر هر يك از آنان، هزار هزار خلعت نور مى پوشانند.
آن گاه، منادى پروردگار ما عز و جل ندا مى دهد: «اى سرپرستان يتيمان آل محمّد! اى كسانى كه اين يتيمانِ جدا از پدرانشان ـ يعنى همان امامانشان ـ را جان و نشاط بخشيديد! اينان، شاگردان شمايند و همان يتيمانى هستند كه آنان را سرپرستى كرديد و حيات و نشاطشان بخشيديد. اينك بر آنان خلعت بپوشانيد، همان گونه كه در دنيا بر آنان خلعت علوم پوشانديد».
۱.التفسير المنسوب إلى الإمام العسكري عليه السلام: ص 340 ح 216 عن الإمام العسكري عن فاطمة عليهماالسلام، بحارالأنوار: ج 2 ص 3 ح 3.
کلیدواژهها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتارزش عالمان +1 مورد دیگر
عنه عليه السلام:المؤمنُ لَه قوّةٌ في دِينٍ، وحَزْمٌ في لِينٍ، وإيمانٌ في يقينٍ، وحِرْصٌ في فِقهٍ، ونَشاطٌ في هُدىً. وصَلاةٌ في شُغلٍ. ۱
امام صادق عليه السلام:مؤمن در دين قدرتمند است و در عين نرمش، قاطع. ايمانش با يقين همراه است، در فهميدن [دين]آزمند و در پيمودن راه راست با نشاط. و با وجود كار و گرفتارى نمازش را ترك نمى كند.
۱.الكافي: 2 / 231 / 4
رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله:إنّ هذا الدِّينَ مَتِينٌ فَأوغِلُوا فيهِ برِفقٍ، ولا تُكرِهُوا عِبادَةَ اللّهِ إلى عِبادِ اللّهِ فتكونوا كالراكِبِ المُنْبَتِّ الذي لا سَفَرا قَطَعَ ولا ظَهْرا أبقى. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:همانا اين دين استوار است؛ پس با ملايمت در آن وارد شويد و عبادت خدا را بر بندگان خدا تحميل نكنيد كه در آن صورت به سوار درمانده اى مى مانيد كه نه راهى را پيموده و نه مركبى [با نشاط] به جا گذاشته است.
۱.الكافي: 2/86/1.
الإمامُ عليٌّ عليه السلام:خادِعْ نفسَكَ في العِبادَةِ، وارفُقْ بها ولا تَقهَرْها، وخُذْ عَفوَها ونَشاطَها، إلّا ما كانَ مَكتوبا علَيكَ مِن الفَريضَةِ، فإنّهُ لابُدَّ مِن قضائها وتَعاهُدِها عندَ مَحَلِّها. ۱
امام على عليه السلام:براى عبادت كردن نفْس خود را بفريب و با آن ملايمت كن و به زور [به عبادت] وادارش مكن و در زمان فراغت و نشاطش او را به عبادت گير، مگر در عباداتى كه بر تو واجب گشته است كه در اين صورت بايد آنها را به موقع انجام دهى و بر آنها مواظبت كنى.
۱.نهج البلاغة: الكتاب 69.
عيسى عليه السلام:بِحقٍّ أقولُ لَكُم: إنَّهُ كَما يَنظُرُ المَريضُ إلى طَيِّبِ الطَّعامِ فلا يَلتَذُّهُ مَعَ ما يَجِدُهُ مِن شِدَّةِ الوَجَعِ، كذلِكَ صاحِبُ الدّنيا لا يَلتَذُّ بِالعِبادَةِ ولا يَجِدُ حَلاوَتَها مَعَ ما يَجِدُ مِن حُبِّ المالِ. ۱
عيسى عليه السلام:حقيقتى را به شما بگويم: همان گونه كه شخص بيمار به خوراك خوب و خوشمزه مى نگرد اما به سبب درد شديدى كه دارد از آن لذتى نمى برد، دنيادار نيز به سبب مالدوستيش از عبادت لذّت نمى برد و طعم شيرين آن را نمى چشد.
۱.تحف العقول: 507
رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله:آفَةُ العِبادَةِ الفَترَةُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:آفت عبادت، سستى است.
۱.تحف العقول: 6.
الإمامُ الصّادقُ عليه السلام:لا تُكَرِّهوا إلى أنفُسِكُمُ العِبادَةَ. ۱
امام صادق عليه السلام:عبادت را به نفسهاى خود تحميل نكنيد.
۱.الكافي: 2/86/2.
عنه عليه السلام:خادِعْ نفسَكَ في العِبادَةِ، وارفُقْ بهاولا تَقهَرْها، وخُذْ عَفوَها ونَشاطَها، إلّا ما كانَ مَكتوبا علَيكَ مِن الفَريضَةِ؛ فإنّهُ لا بُدَّ مِن قَضائها وتَعاهُدِها عِندَ مَحَلِّها. ۱
امام على عليه السلام:نفْسِ خود را با لطايف الحيل به عبادت وادار و با آن مدارا كن و به آن زور مگو و به هنگام آرامش و نشاطش به عبادت پرداز، مگر در آن چيزهايى كه بر تو فرض شده است كه در اين موارد بايد آنها را به جاى آورى و به موقع ادا كنى.
۱.نهج البلاغة: الكتاب 69
الإمامُ الرِّضا عليه السلام:إنَّ لِلقُلوبِ إقبالاً وإدبارا، ونَشاطا وفُتورا، فإذا أقبَلَت بَصُرَت وفَهِمَت، وإذا أدبَرَت كَلَّت ومَلَّت، فَخُذُوها عِندَ إقبالِها ونَشاطِها، واترُكُوها عِندَ إدبارِها وفُتورِها. ۱
امام رضا عليه السلام:همانا دلها را رويكردى استو روى گردى، نشاطى است و ضعفى. پس هر گاه رو كنند، با فهم و بصيرت شوند و هر گاه پشت كنند، خسته و ملول گردند. بنابراين، به گاه روى آورى و نشاطشان، به آنها چنگ زنيد [و در عبادات به كارشان كشيد] و به گاه رويگردانى و ضعفشان، آنها را به حال خود رها سازيد.
۱.بحار الأنوار: 78/353/9.
الإمامُ العسكريُّ عليه السلام:إذا نَشِطَتِ القُلوبُ فَأودِعْها (فَأودِعُوها)، وإذا نَفرَت فَوَدِّعُوها. ۱
امام عسكرى عليه السلام:هر گاه دلها به نشاط آمدند، به آنها امانت بسپاريد و هر گاه كوچ كردند، با آنها بدرود گوييد.
۱.الدّرة الباهرة: 43.
عنه عليه السلام:المؤمنُ يرغَبُ فيما يَبقى، ويَزهَدُ فيما يَفنى. بَعيدٌ كَسَلُهُ، دائمٌ نَشاطُهُ. ۱
امام على عليه السلام:مؤمن به آنچه ماندنى است راغباست و از آنچه رفتنى است رويگردان. از تنبلى به دور است و پيوسته سرزنده و كوشاست.
۱.بحار الأنوار: 78/26/92.
کلیدواژهها تنبلی
الإمامُ زينُ العابدينَ عليه السلامـ في الدُّعاءِ ـ: أسألُكَ مِن الشَّهادَةِ أقسَطَها، ومِن العِبادَةِ أنشَطَها. ومِن الهِمَمِ أعلاها. ۱
امام زين العابدين عليه السلامـ در دعا ـگفت: [بارخديا!]از گواهى و شهادت، عادلانه ترين آن را از تو مسألت دارم و از عبادت، با نشاط ترين آن را. و از همّت، عاليترين آن را.
۱.الصحيفة السجّاديّة الجامعة: الدعاء 199.
نمایش ۱ تا ۲۰ از ۲۳